اشتراک گذاری:
یکی از اجزای حیاتی برای اندازهگیری صحیح میزان اکسیژن گازهای خروجی و تعیین نسبت ترکیب سوخت با هوا، سنسور اکسیژن (O2 sensor) است. خرابی یا عملکرد نادرست این سنسور تأثیرات منفی بر راندمان موتور، مصرف سوخت و آلایندگی خودرو میگذارد. سنسور اکسیژن همواره در معرض حرارت شدید و آلودگی قرار دارد و احتمال خرابی آن زیاد است که در ادامه آن مشکلات ریزودرشت زیادی برای خودرو به وجود میآورد. در ادامه به بررسی عیبیابی سنسور اکسیژن خودرو میپردازیم.
تا انتها با مجله لوکانو همراه باشید
دلایل خرابی سنسور اکسیژن
سازندگان خودرو، سنسور اکسیژن را بهگونهای طراحی میکنند که عمر مفید آن، حداقل نیمی از کارکرد یک خودروی صفر (حدود 8 تا 100 هزار کیلومتر) باشد. با این اوصاف ممکن است در مدتزمان طولانی استفاده از یک خودرو، یکبار نیاز به تعویض این قطعه ایجاد شود.
سنسور اکسیژن بنابر دلایل مختلف میتواند دچار خرابی و عملکرد نادرست گردد که در ادامه بیشتر با این عوامل آشنا میشویم.
- افزایش دمای گازهای آلاینده
- تجمع رسوب و آلایندهها روی سطح سنسور اکسیژن
- خرابی واشر منیفولد اگزوز
افزایش دمای گازهای آلاینده
سنسور اکسیژن بهعنوان یک قطعه الکترونیکی، آستانه تحمل دمای مشخصی دارد. گازهای خروجی از اگزوز اگر به هر دلیلی با افزایش دما مواجهه شوند، میتوانند در مسیر خروج قطعاتی مانند سنسور را دچار آسیب کنند و عملکرد آنها را مختل کنند.
تجمع رسوب و آلاینده روی سطح سنسور اکسیژن
یکی از دلایل دیگر خرابی سنسور اکسیژن، بیکیفیت بودن سوخت و یا ایجاد نشتی در بخشهای مختلف خودرو است. بنزین باکیفیت پایین در خود کربن زیادی دارد که منجر به تجمع رسوب روی این سنسور میگردد. همچنین نشتی و برخورد سوخت و یا سایر مایعات با این قطعه بر عملکرد آن تأثیر منفی میگذارد. البته جای قرارگیری سنسور اکسیژن احتمال این نوع برخوردها را کم میکند.
خرابی واشر منیفولد گاز
آلایندههای خروجی باید بتوانند بهدرستی در مسیر صحیح از اگزوز خارج شوند تا به سایر قطعات آسیب نزنند. خرابی واشر منیفولد گاز منجر میشود که سنسور اکسیژن با حجم بالایی از گازهای آلاینده در تماس باشد و زمینه خرابی آن ایجاد شود.
عیبیابی سنسور اکسیژن خودرو و علائم خرابی
خرابی و عملکرد نادرست سنسور اکسیژن میتواند مستقیماً روی بخشهای مختلفی از پیشرانه خودرو تأثیر بگذارد؛ بنابراین دور از انتظار نیست که نشانههای خرابی این قطعه در قیاس با سایر حسگرها بیشتر باشد و رانندگان باید بتوانند این نشانهها را بهخوبی تشخیص دهند. موارد زیر جز موارد عیبیابی سنسور اکسیژن خودرو هستند که در ادامه تکبهتک به بررسی این علائم میپردازیم.
- روشنشدن چراغ چک موتور
- افزایش مصرف سوخت
- ریپزدن ماشین
- خارجشدن دود تیره غلیظ با بوی بد از اگزوز
- سروصدای غیرعادی موتور
- آسیبدیدن کاتالیست به دلیل گرمای بیش از حد موتور
- گاز نخوردن خودرو
- بالابودن دور موتور در حالت درجا
روشنشدن چراغ چک موتور
حسگرهای خودرو، خرابی و عملکرد اشتباه خود را با روشنشدن چراغ چک موتور نشان میدهند. بهمحض دیدن این هشدار باید بررسی کرد که دلیل اصلی روشنشدن چراغ چک چیست. برای این امر از دیاگ زدن برای ارزیابی کدهای خطای خودرو استفاده میکنند. در این شرایط اگر سنسور اکسیژن خراب شده باشد، میتوان به آن پی برد.
افزایش مصرف سوخت
همانطور که قبلتر گفتیم، دادههای سنسور اکسیژن به طور مستقیم برای تنظیم نسبت سوخت و هوا مؤثر است. خرابی سنسور اکسیژن منجر میگردد که نسبت ترکیب سوخت و هوا در محفظه احتراق بهدرستی تنظیم نشود و متعاقباً مصرف سوخت در حدود 4 درصد افزایش یابد. بنابراین اگر مشاهده کردید که مصرف سوخت از حالت معمول بیشتر شده است، احتمال خرابی این سنسور مطرح است.
ریپزدن ماشین
اگر نسبت استاندارد ترکیب سوخت و هوا از بین رود، راندمان موتور نیز کاهش مییابد. نتیجه این عمل میتواند به شکل ریپزدن موتور و کارکرد نامنظم موتور خود را نشان دهد.
خروج دود سیاه، تیره و بدبو از اگزوز
هنگامی که تعادل نسبت سوخت و هوا در ورود به موتور برهم بخورد، بنزین بیشتری در محفظه میسوزد که در نهایت آلاینده بیشتری تولید میگردد. در این شرایط خروج دود سیاه غلیظ رنگ از اگزوز اتفاق میافتد.
یکی از مشکلات دیگری که در صورت خرابی سنسور اکسیژن رخ میدهد، احتراق ناقص درون موتور است که بهموجب آن علاوه بر دیاکسیدکربن، گازهای آلاینده دیگری مانند دیاکسید گوگرد تولید میشود که بویی شبیه به تخممرغ گندیده را متصاعد میکند.
سروصدای غیرعادی و زیاد موتور
زمانی که سنسور اکسیژن خراب میشود و تعادل مناسب سوخت و هوا از بین میرود، ممکن است مقدار هوا از سوخت برای ورود به موتور افزایش یابد. در این شرایط راندمان و قدرت موتور کمتر میشود و صدای شبیه به ضربه از ناحیه موتور شنیده میشود. اگر مقدار سوخت از هوا بیشتر باشد در این هنگام صدای دنگ دنگ ایجاد میشود. در شرایطی که سنسور اکسیژن شُل شود، صدای تقتق از موتور شنیده میشود.
آسیبدیدن کاتالیست در اثر گرمای زیاد
هنگامی که این سنسور آسیب میبیند، به یکباره دمای داخلی موتور احتراقی افزایش مییابد که در نتیجه دمای گازهای خروجی نیز بیشتر میشود. کاتالیست که در مسیر خروج این آلایندهها قرار دارد در برابر گازهای بیش از اندازه داغ قرار میگیرد و ممکن است آسیب ببیند.
گاز نخوردن خودرو
ECU زمانی که عملکرد سنسور اکسیژن مختل شده است، در تنظیم زمان دقیق عملیات احتراق در موتور دچار مشکل میشود. راننده در این هنگام با فشردن پدال گاز، شاهد افزایش سرعت و قدرت مناسب موتور در زمان معمول نیست و بهاصطلاح خودرو گاز نمیخورد.
افزایش دور موتور در حالت درجا
خودرو در حالت معمول و زمانی که روشن و بیحرکت است در دور موتور محدوده 1000 RPM قرار دارد. خرابی سنسور اکسیژن منجر میشود که واحد کنترل مرکزی خودرو در تشخیص وضعیت قرارگیری ماشین دچار مشکل گردد و دور موتور را بر فرض در حرکت بودن آن، بالاتر از حد استاندارد بالا ببرد.


