اشتراک گذاری:
دو سنسور نروبند و وایدبند نقشی کلیدی در سوختوساز موتور خودرو و بهینه شدن احتراق دارند. همین است که باعث میشود مصرف سوخت در خودرویی که از عملکرد صحیح این دو حسگر بهره میبرد، در حداقلترین میزان ممکن و با تولید کمترین آلودگی همراه باشد. هر دو حسگر وظیفه دارند که اکسیژن خارجشده از موتور را اندازه بگیرند.
اما این دو سنسور با یکدیگر تفاوتهایی دارند و همین است که باعث میشود سنسور جدیدتر مسئولیت سنسور قدیمیتر را کمتر کند اما موجب حذف کامل آن نشود. تفاوت اصلی آنها این است که سنسور وایدبند اطلاعات دقیقتری از میزان اکسیژن در اختیار واحد کنترل میگذارد. اما اطلاعاتی که نروبند به ایسیو میدهد محدودتر هستند. بنابراین نروبند فعلا در موتور خودرو مسئولیت بررسی سلامت کاتالیزور را برعهده دارد.
در ادامه مطلب با این دو سنسور و تفاوتی که دارند بیشتر آشنا میشوید.
تا انتها با مجله لوکانو همراه باشید
نگاهی به سنسورهای مهم در تنفس موتور خودرو
شاید برایتان عجیب و غیر قابل باور باشد، اما خودروها با الهام از بدن انسان طراحی شدهاند. یکی از مهمترین دلایلی که این موضوع را توجیه میکند، تنفس خودرو و نیازش به اکسیژن است. مثل اندامهای تنفسی ما، خودروها هم سیستمی دارند که تنفس را مدیریت میکند. این سیستم سرتاسر متشکل از سنسورها و اجزایی است که به خودرو کمک میکنند بهترین استفاده را از هوا و اکسیژن داشته باشد.
یکی از این سنسورها، سنسور وایدبند یا نروبند است. این دو سنسور یکی نیستند، فقط میتوانند در کنار یکدیگر مورد استفاده قرار بگیرند، یا حتی به جای هم. درهرصورت عملکرد کلی این دو حسگر یک هدف مشخص را دنبال میکند: اندازهگیری اکسیژن موجود در دود خروجی از اگزوز.
ولی وقتی دو سنسور مجزا داشته باشیم، مشخص است که تمایزی بین آن دو وجود دارد. تمایز بین این دو حسگر هم در میزان دقت اطلاعاتی است که به واحد کنترل الکترونیکی خودرو (ECU) میدهند. این تفاوت باعث میشود که افراد طبق نیاز خودشان تصمیم بگیرند از یک سنسور بین این دو استفاده کنند، یا روی یکی از آنها تمرکز بیشتری داشته باشند.
اما این دو سنسور اصلا چگونه میزان اکسیژن را اندازه میگیرند و چرا این کار را انجام میدهند؟ یکی از این دو سنسور در حوالی منیفولد نصب میشود و وظیفه دارد که دود خروجی از اگزوز را بررسی کند. درحقیقت این حسگرها میزان اکسیژن موجود در دودی که از موتور خارج میشود را اندازه میگیرند. برحسب آن، واحد کنترل الکترونیکی خودرو میفهمد که نسبت سوخت و هوا در موتور مناسب است یا اینکه باید پاشش بنزین را کاهش یا افزایش دهد.
حالا بد نیست با یک آشنایی دقیقتر و درک بهتر هر یک از این دو حسگر، به تفاوت سنسور اکسیژن وایدبند و نروبند برسید.
سنسور اکسیژن نروبند چیست؟
حسگر اکسیژن نروبند (Narrowband O2 Sensor) در خودروهایی با نسلهای قدیمیتر مورد استفاده قرار میگرفت. وظیفه آن هم بررسی مقدار اکسیژن موجود در دود اگزوز و اطلاع دادن آن به ایسیو بود. ایسیو با این داده میتواند مشخص کند که مقدار سوخت و هوای ترکیبی در موتور مناسب است یا خیر. سپس میتواند بر این اساس مقدار سوخت را افزایش یا کاهش دهد و کاری کند که احتراق و مصرف سوخت به بهترین شکل ممکن انجام بگیرند.
اما سنسور نروبند معایبی داشت که درنهایت به ابداع و طراحی سنسور وایدبند منجر شدند. برخی از این معایب عبارتند از:
- محاسبه صفر و یکی مقدار اکسیژن: سنسور نروبند همانطور که از نامش پیداست محاسبات محدودی دارد. یعنی فقط میتواند بگوید که نتیجه بررسی خروجی اگزوز پرسوخت (Rich) با مقدار اکسیژن کم و کمسوخت (Lean) با مقدار اکسیژن زیاد بوده است.
- خروجی آن فقط بین دو ولتاژ 0.1 تا 0.9 تغییر میکند و دقتش محدود به نسبت استوکیومتریک (14:7:1) است.
باید بدانید که گرچه این سنسور توان محدودی دارد، اما هنوز از ماشینها حذف نشده است. این حسگر با اینکه در خودروهای قدیمی مربوط به دهه 90 میلادی تنهایی مورد استفاده قرار میگرفت تا نقشی در کنترل آلایندگی خودرو داشته باشد، حالا با یک سنسور اکسیژن قویتر کار میکند. در حال حاضر نقش سنسور نروبند چک کردن سلامت کاتالیزور است.
سنسور اکسیژن وایدبند چیست؟
سنسوری که کاملا جای نروبند را نگرفت، حتی با اینکه بهنوعی نسخه قدیمیتر و ضعیفتر خودش بود. این سنسور آمد که مسئولیت نروبند را کمتر کند و خودش خیلی بهتر از عهده آن بر بیاید. حسگر اکسیژن وایدبند (Wideband sensor O2) عملکرد دقیقتری نسبت به نروبند دارد و محدوده محاسبات آن وسیعتر است.
این سنسور عدد دقیقتر نسبت هوا به سوخت را برای ایسیو ارسال میکند. ایسیو میتواند با استفاده از مقدار ارسالی این حسگر ترکیب سوخت و هوا را بررسی کند و ببیند که آیا نیازی به کموزیاد کردن مقدار پاشش سوخت در موتور هست یا خیر. بنابراین با تکیه بر کارایی سنسور وایدبند، مصرف سوخت و احتراق بهینهتر میشوند.


