چین از پهپاد هم اندازه پشه رونمایی کرد
اشتراک گذاری:
در اتفاقی که میتواند آینده میدانهای نبرد را برای همیشه تغییر دهد، چین از پهپاد هم اندازه پشه رونمایی کرد؛ پرندهای ریز و تقریباً نامرئی که توانایی انجام مأموریتهای جاسوسی، شناسایی و عملیات ویژه را دارد. این نوآوری خارقالعاده توسط دانشگاه ملی فناوری دفاعی چین (NUDT) طراحی شده و اولین بار در تاریخ ۲۰ ژوئن بهصورت رسمی از طریق شبکه نظامی دولتی چین معرفی شد.
اما پشت این ظاهر ظریف، یک هشدار جدی نهفته است؛ هشدار درباره جهانی که در آن حتی کوچکترین اشیاء پرنده میتوانند نقش یک جاسوس خطرناک را ایفا کنند.
تا انتها با مجله لوکانو همراه باشید
طراحی الهامگرفته از طبیعت
یکی از شگفتانگیزترین نکات درباره این ریزپهپاد، شباهت بینظیر آن به پشههای واقعی است. بدنهای به طول حدود ۲ سانتیمتر و وزنی تنها معادل ۰.۳ گرم باعث شده است که این پهپاد بهراحتی در دست جا شود، ولی در عین حال حاوی حسگرهای بسیار پیشرفتهای برای شناسایی اطلاعات و تصاویر است.
طراحی این ربات پرنده، بیونیک است؛ به این معنا که الهامگرفته از ساختار و رفتارهای موجودات زنده (در اینجا پشه) طراحی شده است. دو بال نازک و متحرک، سه پای موییشکل و رنگ بدنه تیره، ظاهر آن را بهشدت به یک حشره طبیعی شبیه کرده است. چنین استتاری برای مأموریتهای جاسوسی ارزش غیرقابل تصوری دارد.
چه کسانی پشت این فناوری هستند؟
مبتکر اصلی این پروژه، لیانگ هشیانگ، دانشجوی دانشگاه NUDT است که در معرفی رسمی این ریزپهپاد حضور داشت. او با نمایش نمونه اولیه، از آن بهعنوان «رباتی با ظاهر پشه» یاد کرد و تأکید کرد که این نمونه، بخشی از مسیر پیشرفت چین در عرصه رباتیک نظامی است.
NUDT از معتبرترین مؤسسات علمی-نظامی چین به شمار میرود و پیشتر نیز در پروژههایی چون هدایت هوش مصنوعی در پهپادها، رباتهای جنگی و سیستمهای کنترل خودکار میدان نبرد نقش داشته است. این ریزپهپاد جدید تنها بخشی از مجموعه پروژههای پیشرفتهای است که این دانشگاه در حال توسعه آنهاست.
ریز پهپادها؛ ابزار آینده جنگهای مدرن
در سالهای اخیر، استفاده از پهپادها به بخش جداییناپذیر جنگهای مدرن تبدیل شده است. چه در حملات دقیق، چه در عملیات شناسایی و چه در رهگیری اهداف، پهپادها کارایی خود را اثبات کردهاند. اما حالا با ریزپهپادهایی در اندازه پشه، وارد مرحلهای تازه شدهایم.
پهپاد جدید چینی با قابلیت پرواز نامحسوس، ورود به فضاهای بسته و مجهز بودن به دوربینها و میکروفونهای مینیاتوری، میتواند بهراحتی در محیطهای نظامی یا غیرنظامی نفوذ کند. برخلاف پهپادهای بزرگ که ممکن است توسط رادارها یا چشم غیرمسلح دیده شوند، این پرنده کوچک تقریباً غیرقابلردیابی است.
نقش چنین فناوریهایی در بحرانهای امنیتی اخیر
باید توجه داشته باشیم که این رونمایی تنها چند هفته پس از پایان درگیری ۱۲ روزه اخیر میان ایران و اسرائیل انجام شده است؛ بحرانی که در آن پهپادها به ابزار اصلی جاسوسی، حمله و بازدارندگی دو طرف تبدیل شدند.
در چنین شرایطی، پیشرفت چین در حوزه ریزپهپادها، زنگ خطری جدی برای کشورهایی است که زیرساختهای امنیتیشان هنوز برای مقابله با تهدیدهای میکروسکوپی آماده نشدهاند. در طول درگیریهای اخیر، پهپادهای کوچک و متوسط بهشدت در فضاهای عملیاتی مورد استفاده قرار گرفتند. حال تصور کنید اگر این فناوری به شکل نامرئی و به اندازه پشه وارد صحنه شود، چگونه میتواند بر امنیت ملی و دفاع غیرعامل اثر بگذارد؟!
قابلیتهای فنی این پهپاد کوچک
مطابق اطلاعات منتشرشده، بالهای این پهپاد قادرند با سرعتی معادل ۵۰۰ بار در ثانیه به هم بخورند. چنین قدرتی به آن اجازه میدهد تا نهتنها در فضای باز، بلکه در شرایطی مانند وزش باد، داخل اتاقها یا میان موانع پرواز پایداری داشته باشد.
همچنین نمونههای آزمایشی دارای چهار بال بودهاند که با اپلیکیشن گوشی هوشمند کنترل میشوند. این یعنی کاربر میتواند پهپاد را از راه دور هدایت کند و در محیط موردنظر فرود بیاورد، بدون آنکه نیازی به دستگاههای پیچیده کنترل داشته باشد.
چه دادههایی میتواند جمعآوری کند؟
اگرچه در گزارشهای رسمی، نوع دادههایی که این ریزپهپاد میتواند ضبط کند، کاملاً مشخص نشده، اما با توجه به اندازه، قدرت پرواز و داشتن حسگرهای نوری و صوتی، میتوان حدس زد که ضبط صدا، ویدیو و حتی سیگنالهای الکترونیکی در حوزه توانمندیهای آن باشد.
کارشناسان هشدار دادهاند که چنین دستگاههایی میتوانند در عملیاتهای سایبری، جاسوسی صنعتی، شنود مکالمات حساس یا حتی نقشهبرداری داخلی از ساختمانهای امنیتی یا نظامی استفاده شوند؛ بدون اینکه ردی از خود برجای بگذارند.
فناوری مشابه در کشورهای دیگر
پیش از این نیز کشورهای دیگر روی پروژههای مشابهی کار کردهاند. برای مثال، آمریکا در سال ۲۰۰۶ پروژهای با نام HI-MEMS را آغاز کرد که هدف آن نصب سامانههای الکترونیکی در بدن حشرات واقعی برای ایجاد «سایبورگهای جاسوس» بود.
همچنین نروژ پهپاد مینیاتوری «بلک هورنت» را توسعه داد؛ وسیلهای در اندازه کف دست که تاکنون در ارتش ایالات متحده، بریتانیا و چند کشور ناتو مورد استفاده عملیاتی قرار گرفته است. این پهپاد دارای دوربین حرارتی و سیستم کنترل لحظهای برای شناسایی محیطهای خطرناک است.
تهدیدهای پنهان در دل پیشرفتها
اگرچه توسعه چنین فناوریهایی یک شاهکار علمی محسوب میشود، اما نگرانیها درباره پیامدهای اخلاقی، امنیتی و حقوقی آنها افزایش یافته است. تصور کنید در یک کشور یا حتی یک ساختمان دولتی، موجودی به اندازه پشه در حال ضبط اطلاعات باشد و هیچکس متوجه آن نشود.
کارشناسان معتقدند هرچند توسعه این پهپادها در ظاهر برای مأموریتهای نظامی طراحی شدهاند، اما امکان استفاده از آنها در حوزههای غیرنظامی، از جمله جاسوسی صنعتی، نقض حریم خصوصی افراد یا حتی اقدامات خرابکارانه نیز وجود دارد.
نتیجهگیری؛ آیا آماده مواجهه با جهان میکرو پهپادها هستیم؟
چین از پهپاد هم اندازه پشه رونمایی کرد؛ خبری که در نگاه اول ممکن است هیجانانگیز و علمی به نظر برسد، اما در واقع نشانهای از تغییر جدی در شیوههای رصد، نفوذ و عملیات نظامی است.
در شرایطی که منطقه ما بهشدت از تنشها و تهدیدهای پهپادی آسیبپذیر است، این تحول میتواند باعث بازتعریف اولویتهای دفاعی کشورها شود. حالا دیگر پهپادها فقط پرندههای بزرگ و جنگنده نیستند، بلکه میتوانند در قالب یک پشه وارد خانهتان شوند.
پرسش مهمی که باقی میماند این است که آیا سیستمهای دفاعی ما برای شناسایی چنین تهدیدهای ناپیدایی آماده هستند؟ و آیا قوانین بینالمللی برای کنترل استفاده از این فناوریها بهروز خواهد شد؟
در هر صورت، دوران تازهای آغاز شده است؛ دورانی که در آن شاید هر وزوزی در اتاق، فقط صدای یک حشره نباشد.
